20/09/2026
Mấy năm trước, khi một công ty đăng tuyển thực tập sinh, mọi người gần như đều hiểu đây là vị trí dành cho những người chưa biết nhiều. Công ty tuyển về để đào tạo, còn ứng viên mang theo sự ham học hỏi và tinh thần cầu tiến. Hai bên đều bước vào mối quan hệ đó với cùng một kỳ vọng: sẽ cần thời gian để cùng nhau trưởng thành.
Nhưng vài năm gần đây, ad cảm giác khái niệm "intern" đã thay đổi rất nhiều. Có những JD ghi là thực tập sinh nhưng yêu cầu thành thạo Excel, biết làm Power BI, sử dụng AI, từng tham gia dự án, giao tiếp tiếng Anh tốt và có thể đi làm gần như full-time. Đọc xong đôi khi ad cũng tự hỏi, nếu đã đáp ứng hết những điều đó thì liệu người này còn là một intern nữa không.
Ad vẫn nhớ một buổi phỏng vấn cách đây không lâu. Một bạn sinh viên năm cuối ngồi trước mặt ad rồi rất ngại ngùng nói: "Em thấy mình hơi kém vì chưa từng đi thực tập ở đâu." Sau khi hỏi thêm mới biết, bạn ấy đã tham gia câu lạc bộ, làm thêm, hỗ trợ một vài dự án ở trường và có nền tảng khá tốt. Điều duy nhất bạn thiếu chỉ là... một dòng "Intern" trong CV. Không hiểu từ lúc nào, việc chưa từng thực tập lại khiến rất nhiều sinh viên cảm thấy mình đã chậm hơn người khác.
Ở phía doanh nghiệp, ad cũng hiểu vì sao điều này xảy ra. Thị trường khó khăn hơn, ngân sách tuyển dụng không còn dư dả như trước. Nếu có thể tuyển được một thực tập sinh vừa học rất nhanh, vừa làm được việc gần như ngay lập tức thì công ty nào cũng sẽ ưu tiên. Dần dần, tiêu chuẩn của vị trí intern cứ thế tăng lên mà không ai thật sự nhận ra.
Điều khiến minhf trăn trở nhất là rất nhiều bạn sinh viên bắt đầu nghĩ mình phải thật giỏi mới xứng đáng đi thực tập. Thế là năm nhất học chứng chỉ, năm hai học thêm ngoại ngữ, năm ba học đủ mọi kỹ năng, tham gia đủ cuộc thi, chỉ để đủ tự tin nộp vào một vị trí vốn được tạo ra cho người... chưa có nhiều kinh nghiệm. Nghe đến đây mới thấy có gì đó hơi ngược.
Có lần ad hỏi một quản lý rằng anh mong chờ điều gì nhất ở một thực tập sinh. Ad nghĩ anh sẽ nói về kỹ năng hay kiến thức chuyên môn. Nhưng câu trả lời lại rất ngắn. "Anh chỉ cần một người chịu học và đáng tin." Lúc đó ad mới nhận ra, nhiều khi chính JD đang khiến mọi thứ trở nên đáng sợ hơn thực tế. Còn người trực tiếp làm việc lại chỉ mong tìm được một người có thái độ tốt để cùng đào tạo.
Điều đáng mừng là sau nhiều năm tuyển dụng, ad vẫn thấy những bạn intern được giữ lại làm chính thức hiếm khi là người biết nhiều nhất từ ngày đầu. Họ thường là những người tiến bộ nhanh nhất. Mỗi tháng nhìn lại đều khác chính mình của tháng trước. Có những kỹ năng công ty hoàn toàn có thể đào tạo. Điều khó đào tạo hơn nhiều lại là sự chủ động, tinh thần học hỏi và cách một người đón nhận phản hồi.
Ad không nghĩ vị trí intern ngày nay khó hơn vì sinh viên kém hơn. Ad nghĩ nó khó hơn vì kỳ vọng của cả thị trường đã thay đổi rất nhiều. Nhưng nếu có một điều ad muốn nhắn với những bạn đang loay hoay tìm kỳ thực tập đầu tiên thì đó là đừng để một JD hoàn hảo khiến mình nghĩ bản thân chưa đủ tốt. Đôi khi công ty chỉ đang viết ra hình mẫu lý tưởng nhất. Còn người được nhận lại là người khiến họ tin rằng, sau ba tháng đào tạo, quyết định tuyển ngày hôm nay sẽ là một quyết định đúng.
Nếu đang là sinh viên, điều khiến bạn thấy áp lực nhất khi đi tìm một vị trí thực tập là yêu cầu kinh nghiệm, số lượng ứng viên hay cảm giác mình chưa đủ giỏi?
