27/11/2025
Đẩy lùi suy dinh dưỡng để thúc đẩy tăng trưởng ở trẻ em
Phát hiện suy dinh dưỡng sớm và can thiệp kịp thời là chìa khóa giúp trẻ em tối ưu tiềm năng tăng trưởng.
Dinh dưỡng là nền tảng của một cuộc sống khỏe mạnh. Dinh dưỡng đặc biệt quan trọng với sự phát triển của trẻ em và trẻ nhỏ: việc thiếu dinh dưỡng trong 5 năm đầu đời có thể gây ảnh hưởng tới sự phát triển toàn diện về trí tuệ, thể lực và tầm vóc của thế hệ tương lai.
Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thế giới hiện có khoảng 148 triệu trẻ em dưới 5 tuổi bị thấp còi1. Tại Việt Nam, số liệu điều tra toàn quốc cho thấy tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ dưới 5 tuổi là 18,2% vào năm 2023, cao hơn ở vùng nông thôn và miền núi2. Việc sàng lọc, đánh giá dinh dưỡng sớm và can thiệp kịp thời là giải pháp tối ưu để đẩy lùi suy dinh dưỡng thấp còi, nâng cao tầm vóc cho trẻ em.
Theo dõi tăng trưởng là bước đầu giúp phát hiện suy dinh dưỡng
Các bậc phụ huynh và chuyên gia y tế cần thường xuyên kiểm tra và đánh giá tình trạng tăng trưởng của trẻ với công cụ được chuẩn hóa để phát hiện trẻ có vấn đề về tăng trưởng. Đây chính là bước đầu tiên và quan trọng giúp phát hiện sớm nguy cơ suy dinh dưỡng.
Tại nhà, cha mẹ có thể đánh giá sự phát triển thể chất của con bằng cách theo dõi chiều cao, cân nặng của trẻ và chấm vào biểu đồ tăng trưởng, hoặc đơn giản sử dụng công cụ đánh giá tình trạng tăng trưởng theo chuẩn WHO3.
Chuyên gia y tế có thể xác định trẻ suy dinh dưỡng hay có nguy cơ suy dinh dưỡng bằng cách đánh giá lượng dinh dưỡng nạp vào, mức độ tăng trưởng của trẻ qua nhiều chỉ số khác nhau như: chỉ số nhân trắc (chiều cao, cân nặng, chu vi vòng giữa cánh tay); chỉ số sinh hóa (chất điện giải, hoặc dấu hiệu viêm); theo dõi lâm sàng (các dấu hiệu sinh tồn hoặc khám sức khỏe)4.
Từ cuối năm 2024, Hội Nhi khoa Việt Nam đã đưa ra hướng dẫn về sàng lọc, đánh giá và can thiệp dinh dưỡng cho bệnh nhi để có thể thống nhất sử dụng giữa các bệnh viện. Sau khi trẻ được sàng lọc và đánh giá, bác sĩ sẽ đưa ra những hướng dẫn can thiệp dinh dưỡng bằng chế độ ăn, thực phẩm dinh dưỡng đường uống phù hợp với từng trẻ, không chỉ ở trẻ suy dinh dưỡng nặng, mà còn ở trẻ có nguy cơ suy dinh dưỡng.
Việc sàng lọc và can thiệp sớm ở trẻ suy dinh dưỡng lẫn trẻ có nguy cơ là vô cùng quan trọng để đẩy lùi suy dinh dưỡng thấp còi, cần được thực hiện cả khi trẻ đang nằm viện và sau khi xuất viện.
