29/08/2026
⚖️ #กู้เงิน แต่คิดดอกเบี้ยเกินอัตรา ลูกหนี้มีสิทธิหักเงินต้นได้หรือไม่?
คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5376/2560 (ประชุมใหญ่) วางหลักสำคัญเกี่ยวกับกรณีลูกหนี้ชำระดอกเบี้ยที่เกินอัตราที่กฎหมายกำหนดไว้แล้ว
1️⃣ ข้อเท็จจริงของคดี
โจทก์ให้จำเลยกู้เงิน 10,000 บาท โดยตกลงคิดดอกเบี้ย ร้อยละ 10 ต่อเดือน
จำเลยชำระดอกเบี้ยให้โจทก์เดือนละ 1,000 บาท เป็นเวลา 9 เดือน รวม 9,000 บาท
ต่อมาโจทก์ฟ้องเรียกเงินจำนวน 466,875 บาท พร้อมดอกเบี้ย โดยในส่วนหนึ่งของคดีจำเลยต่อสู้ว่า ดอกเบี้ยที่ชำระไปนั้นเป็น ดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด
2️⃣ ศาลฎีกาวินิจฉัยอย่างไร?
ศาลฎีกาโดยที่ประชุมใหญ่เห็นว่า
การกำหนดดอกเบี้ย ร้อยละ 10 ต่อเดือน ซึ่งเท่ากับร้อยละ 120 ต่อปี เป็นการเรียกดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกำหนด ข้อตกลงเรื่องดอกเบี้ยส่วนที่เกินจึงไม่ชอบด้วยกฎหมาย
ที่สำคัญคือ เงินที่ลูกหนี้ชำระเป็นดอกเบี้ยเกินอัตราไปแล้ว ไม่ใช่เงินที่เจ้าหนี้จะเรียกคืนแยกต่างหากได้ แต่ต้องนำไปหักออกจากเงินต้น
ดังนั้น ในตัวอย่างนี้
เงินต้น 10,000 บาท
หักเงินที่ชำระเป็นดอกเบี้ยเกินอัตรา 9,000 บาท
เงินต้นคงเหลือ 1,000 บาท
หลักนี้เป็นประเด็นสำคัญมากสำหรับคดีเงินกู้ เพราะการคำนวณยอดหนี้อาจแตกต่างจากจำนวนที่เจ้าหนี้นำมาฟ้องอย่างมาก คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5376/2560
3️⃣ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
คำพิพากษาฎีกาฉบับนี้กล่าวถึงหลักตาม
* ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 224
* มาตรา 411
* มาตรา 654
* พระราชบัญญัติห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. 2560
โดยเฉพาะหลักสำคัญคือ หากมีการชำระดอกเบี้ยเกินอัตราแล้ว ต้องพิจารณาผลทางกฎหมายของเงินที่ชำระไป และนำมาคำนวณกับเงินต้นตามหลักที่ศาลฎีกาวางไว้ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5376/2560
🔎 ข้อคิดสำหรับคนที่ถูกฟ้องคดีเงินกู้
หากถูกเจ้าหนี้ฟ้องว่า ยังเป็นหนี้เงินต้นจำนวนมาก อย่าเพิ่งยอมรับยอดหนี้ตามที่เจ้าหนี้คำนวณมา
ควรตรวจสอบว่า
✅ ในสัญญากำหนดดอกเบี้ยไว้เท่าใด
✅ เคยชำระเงินให้เจ้าหนี้ไปแล้วจำนวนเท่าใด
✅ เงินที่ชำระไปถูกนำไปหักเป็นดอกเบี้ยหรือไม่
✅ ดอกเบี้ยที่เรียกเกินอัตราหรือไม่
✅ มีหลักฐานการโอนเงินหรือหลักฐานการชำระหนี้หรือไม่
เพราะ ยอดเงินที่ลูกหนี้ชำระไปแล้วอาจมีผลต่อยอดเงินต้นที่เหลืออยู่
ฎีกานี้จึงเป็นแนวทางสำคัญในการต่อสู้คดีเงินกู้ที่มีการเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา
⚖️ “ดอกเบี้ยเกินอัตรา ชำระไปแล้ว ต้องนำมาหักเงินต้น”
หลักจากคำพิพากษาศาลฎีกาที่ 5376/2560 (ประชุมใหญ่)
⸻
ทนายเมืองระยอง
ปรึกษากฎหมาย แก้ไขปัญหา มุ่งมั่นเพื่อความยุติธรรม
📞 094-546-8156
#ทนายเมืองระยอง #กู้เงิน #สัญญากู้ยืมเงิน #ดอกเบี้ยเกินอัตรา #หนี้เงินกู้ #คำพิพากษาศาลฎีกา #ฎีกา5376/2560 #กฎหมาย #ทนายความ