Judith Spanjers Journalistiek Onderzoek Advies

18/04/2026

Twee dagen urenlang met geweld vastgehouden worden in de jeugdzorg waar dit niet is toegestaan...en daarna niet geloofd worden...terwijl de blauwe plekken die je hebt vastgelegd tastbaar en pijnlijk herinneren aan het geweld dat je is aangedaan.

Anderhalf jaar geleden kwam ik in contact met Froukje nadat ik de misstanden beschreef bij zorgbedrijf D3 in Hoenderloo.

Daar kon een bemiddelingsbureau destijds de macht overnemen en gingen invalkrachten waarvan de vraag was of ze een diploma hadden hardhandig met de kinderen om. Regelmatig werden ze naar de grond gewerkt. In een open jeugdzorginstelling waar dit niet is toegestaan.

Froukje vertelde me dat dit haar ook was overkomen. En niet zomaar een keer.

Froukje was suïcidaal toen ze werd opgenomen bij D3. Een jeugdzorgbedrijf dat niet geschikt was om suïcidale kinderen op te nemen, maar dit toch deed.

Er was nergens anders plek voor Froukje.

Na anderhalve maand ging het mis. Haar suïcidale gedachten namen de overhand. De invalkrachten wisten zich er geen raad mee met als gevolg dat ze twee dagen urenlang met geweld is vastgehouden.

Froukje liep er een nieuw trauma op. Zo heftig dat het al drie jaar niet lukt om dit trauma te behandelen en te werken aan haar herstel.

Ze vroeg al haar zorgdossiers op, ook van opnames na D3, om te kunnen analyseren wat er de afgelopen jaren is gebeurd. Nog nooit heb ik zulke heftige zorgrapportages gelezen...

De gevolgen van de misstanden in de jeugdzorg zijn groot.

En als kind en ouder sta je alleen.

Staatssecretaris Karremans zei na mijn vorige artikel dat kinderen die geweld meemaken in de jeugdzorg aangifte kunnen doen. Maar los van de vraag of ze daar toe in staat zijn, worden alle namen van medewerkers en invalkrachten geheim gehouden. Dus tegen wie zou je aangifte moeten doen?

D3 is niet de enige plek waar het mis kan gaan. De vraag is wie er eens grondig onderzoek gaat doen naar de gevolgen van de inzet van invalkrachten waarvan de vraag is of ze een diploma hebben. En waarom blijven gemeenten suïcidale kinderen plaatsen op plekken die hier niet geschikt voor zijn. Omdat er nergens anders plek is, mag wat mij betreft geen argument meer zijn na het lezen van dit verhaal.

Ongelooflijk trots hoe dapper Froukje en haar moeder hun verhaal hebben verteld.

'Al kunnen we er maar 1 kind mee helpen', was hun motivatie om naar buiten te treden. In de hoop dat meer slachtoffers naar buiten treden.

D3 gaat binnenkort in gesprek met Froukje. Volgens D3 is het bemiddelingsbureau een tijd geleden de deur uit gezet en zijn er geen namen meer te achterhalen van medewerkers uit die tijd. Er zouden geen kinderen meer hardhandig beet worden gepakt. Lees een uitgebreide reactie in het artikel.

Ik schreef het verhaal van Froukje samen met Margot Smolenaars voor Follow the Money.

Na een zelfmoordpoging werd de toen 17-jarige Froukje uit huis geplaatst – vrijwillig. Ze belandde in Hoenderloo op de Veluwe, bij een jeugdzorgbedrijf dat niet geschikt was voor suïcidale jongeren. In twee dagen tijd liep ze daar een trauma op. ‘Ik moet verder met mijn herstel, maar ik blijf d...

04/04/2026

Nabestaanden krijgen geen inzage in calamiteitenrapporten na een niet-natuurlijk overlijden in de zorg.

Vandaag deel 2 van ons onderzoek naar dodelijke incidenten in de zorg.

Het afgelopen half jaar sprak ik meerdere nabestaanden. Wat daarbij opvalt is dat zorginstellingen de deur keihard dicht houden als ze op zoek naar antwoorden zijn.

Na elk dodelijk incident moeten zorginstellingen zelf onderzoek doen naar het overlijden. Met als doel om hiervan te leren. De inspectie of de GGD beoordeelt dit onderzoek om te kijken welke lessen er geleerd zijn.

Het rapport blijft verder bijna altijd geheim voor nabestaanden. Die blijven hierdoor met veel vraagtekens zitten wat hun rouwproces in de weg zit.

De familie van Melanie heeft drie dagen getuigen verhoord in de rechtbank om iets van de waarheid boven tafel te krijgen.

Het is ongelooflijk hoe zij in de steek gelaten zijn door zorginstelling Mondriaan nadat hun dochter neergestoken werd door een cliënt.

Ook in een andere zaak van moeder Marnie blijft de deksel op de put na suïcide van haar zoon. Ze krijgt geen dossier en geen calamiteitenrapport.

Vandaag vertelt ze haar verhaal in de uitzending van Pointer (KRO-NCRV).

Samen met Klaas den Tek deed ik het onderzoek in samenwerking met Marleen kuijsters en Floor Foole, met medewerking van Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten .

Lees in de link het onderzoeksartikel bij Pointer (KRO-NCRV)

Zorginstellingen weigeren nabestaanden inzage in zogenaamde calamiteitenrapporten, waardoor die vaak met vragen blijven zitten. ||Zorginstellingen weigeren nabestaanden inzage in het calamiteitenrapport, waardoor die vaak met vragen blijven zitten. Alleen bij hoge uitzondering wordt het rapport met....

28/03/2026

Het OM vervolgt nauwelijks zorginstellingen als een cliënt een niet-natuurlijke dood overlijdt. Terwijl er vaak structurele tekortkomingen zijn in de zorg.

De afgelopen tien jaar sprak ik regelmatig nabestaanden die totaal aan hun lot werden overgelaten. De zorg was niet op orde, maar niemand die er verder nog naar omkeek.

Dat was voor mij de trigger om een groot onderzoek te doen. Samen met freelancers Floor Foole en marleen kuijsters kon ik met steun van Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten op zoek naar cijfers, feiten en verhalen van nabestaanden voor een publicatie voor Pointer (KRO-NCRV) en De Gelderlander.

Afgelopen half jaar onderzochten we 58 incidenten die zich de afgelopen 17 jaar voordeden in de ouderenzorg, jeugdzorg, ggz, gehandicaptenzorg en forensische zorg.

Niet meer dan vier keer bleek een zorginstelling zich voor de rechter te hoeven verantwoorden. Daarnaast moesten drie hulpverleners en zeven cliënten voor de rechter verschijnen.
Het OM onderzocht 30 zaken, waarvan er dertien niet werden doorgezet en er nog drie lopen.

Docent gezondheidsrecht Olga Floris kreeg inzage in het onderzoek en concludeert: “Ondanks structurele tekortkomingen in de zorg wordt nauwelijks vervolging ingezet. Het OM zou zorginstellingen veel vaker moeten vervolgen voor grove nalatigheid.“

Cijfers blijken niet te vinden. Bij de inspectie niet, bij CBS niet en ook niet na een rondgang bij alle GGD's.

Hoogleraar gezondheidsrecht Martin Buijsen noemt het kwalijk dat de inspectie geen zicht heeft op het totaal aantal mensen dat op niet natuurlijke wijze in de zorg overlijdt. “Het ontbreekt aan een centraal register. Als je niet monitort, heb je ook geen zicht op de oorzaken en verbeterpunten.”

Lees vandaag ons onderzoek bij Pointer (KRO-NCRV) en op de voorpagina van De Gelderlander.

Zorginstellingen worden niet vaak strafrechtelijk vervolgd voor dodelijke incidenten in de zorg, ook niet als er na het overlijden grote tekortkomingen aan het licht komen.||Zorginstellingen worden niet vaak strafrechtelijk vervolgd voor dodelijke incidenten in de zorg, ook niet als er na het overli...

09/03/2026

Een blauwdruk van zorgfraude noemde de officier van justitie de slinkse manier waarop drie medewerkers van de Sociale Verzekeringsbank (SVB) bankrekeningnummers van pgb-houders hebben omgezet naar rekeningnummers van katvangers.

Zonder dat de zorgcliënten het wisten werd hun zorgbudget doorgesluisd naar de SVB-medewerkers. Voor 2 ton zijn er valse zorgovereenkomsten opgemaakt, ruim een ton is uiteindelijk bij de verdachten terechtgekomen.

Het duurde lang voordat de SVB erachter kwam wie er misbruik maakte van de pgb's. Uiteindelijk zijn de verdachten in beeld gekomen door hun inloggegevens. Verdachte Z. ontkent dat hij onrechtmatig in de dossiers heeft ingelogd. Dat hoorde bij zijn werk volgens hem.

Wel verklaarde hij dat samen met O. een zorgbureau wilde starten. Volgens Z. was het idee om adresgegevens van pgb-houders uit het systeem van de SVB te halen om mensen te benaderen om zorg aan hen te leveren. Hij zegt niet te hebben geweten dat de informatie voor andere doeleinden werd gebruikt en ontkent dat hij rekeningen heeft aangepast in dossiers bij de SVB.

Eerder werd een andere SVB-medewerker veroordeeld in deze zaak tot een gevangenisstraf van vier maanden. Hij verklaarde voor de rechtbank inmiddels werkzaam te zijn bij het UWV.

De andere SVB-medewerker kreeg een taakstraf van 180 uur. Woensdag is de uitspraak tegen Z.

Vandaag kun je mijn verslag van de rechtszaak lezen bij NRC.

Rechtszaak: Door in het geheim bankrekeningnummers aan te passen, belandde het zorggeld van cliënten ineens bij drie medewerkers van de Sociale Verzekeringsbank en hun handlangers. In de rechtszaal blijkt vervolgens: ze belazerden ook elkáár.

27/11/2025

Vandaag was ik te gast als keynote speaker bij het ondermijningscongres in het provinciehuis in Utrecht over de aanpak van zorgfraude. Een bijzonder moment met een zaal vol burgemeesters, wethouders, beleidsmedewerkers, toezichthouders, bibobmedewerkers, contractmanagers, en afvaardigingen van onder andere het OM, inspecties en het ministerie van Binnenlandse Zaken.

Bijzonder, omdat ik eindelijk beweging zie in de aanpak van zorgfraude. Werd het fenomeen jarenlang ontkend en onder het tapijt geveegd; nu komt er langzaam bewustzijn dat er actie moet worden ondernomen. Enige probleem is dat het nog aan de nodige wet- en regelgeving ontbreekt om echt daadkrachtig op te kunnen treden. Door de vele schotten tussen instanties moet er ook door veel hoepels gesprongen worden om de aanpak richting te kunnen geven. Zorgcriminelen hebben nog steeds een grote voorsprong, maar het begin is er...

03/11/2025

Kinderen in een gezinshuis zijn kwetsbaar en durven vaak hun verhaal niet kwijt als er iets misgaat. Geholpen door klokkenluiders vertelden de kinderen van gezinshuis Helder uit Cothen uiteindelijk wel hun verhaal. Dit leidde tot een jarenlange fraudezaak tegen de gezinshuisouders. De gemeente Wijk bij Duurstede wilde 2,5 miljoen euro terug van franchiseorganisatie Driestroom en gezinshuis Helder.

Vijf jaar na de eerste melding ligt er nu een onherroepelijke veroordeling: de gezinshuisouders moeten 2,5 miljoen euro terugbetalen.

Ik volgde de zaak jarenlang en zag wat een enorme impact de zaak heeft gehad op alle partijen. De meeste indruk maakte de getuigenverklaring van Khalid (niet zijn echte naam) bij de rechter-commissaris. Zijn gezinshuisouders wilden hem laten verklaren dat er wel degelijk zorg was geleverd. Het was het moment dat Khalid voor het eerst de waarheid vertelde over wat er in het gezinshuis gebeurde. Hij vertelde dat hij geslagen was door de gezinshuismoeder en wat een impact de gebeurtenissen in het gezinshuis op hem hebben gehad.

Koel en onbewogen toonde de rechter-commissaris geen enkele interesse in zijn verhaal. Hoe hij het ook probeerde. De rechter-commissaris kapte zijn betoog meerdere keren af met de vraag of hij reiskosten had gemaakt.

Dit is hoe we met kinderen omgaan. De kinderen die de dupe waren, telden niet mee. Het ging om geld, om miljoenen en die moesten terug. Dat is waar de zaak om draaide. Dat is gelukt, maar de kinderen moeten met een trauma verder...

Lees hier het rechtbankverslag van de slepende fraudezaak dat ik schreef voor Follow the Money.

Gezinshuis Helder uit Cothen moet 2,5 miljoen euro terugbetalen aan de gemeente Wijk bij Duurstede. Na een slepende rechtszaak van vier jaar, oordeelde de rechtbank dat de gezinshuisouders hebben gefraudeerd met zorggelden. De ouders hadden tot eind oktober om in hoger beroep te gaan, maar hebben da...

15/08/2025

Hoewel steeds meer criminelen actief zijn in de zorg, vragen gemeenten nog maar nauwelijks advies aan het Landelijk Bureau Bibob. De afgelopen vijf jaar hebben gemeenten maar 15 keer om advies gevraagd, waarvan 13 keer door de regio Twente.

Met de Wet Bibob kunnen overheidsorganisaties ondernemers screenen op criminele activiteiten.

Dit gebeurt in de zorg nauwelijks. Daarnaast loopt over de hele linie het aantal adviesaanvragen bij het Landelijk Bureau Bibob terug.

Twente kon door een subsidie een groot Bibobonderzoek uitvoeren. 28 zorgbedrijven zijn geweigerd of afgehaakt of deden om een andere reden niet meer mee.

Zorgfraude kost ons naar schatting 10 miljard euro per jaar. Steeds meer criminelen weten hun weg te vinden in de zorg. Toch maken gemeenten nauwelijks gebruik van de Wet Bibob, die de mogelijkheid geeft zorgondernemers te screenen op criminele activiteiten.

22/04/2025

Steeds meer gemeenten voeren een winstnorm in om de zorgwinsten te beteugelen. De regio Den Bosch was een van de eersten. Samen met Eelke van Ark an Ark en Tom Claessens deed ik voor Follow the Money onderzoek naar de ontwikkeling van de zorgwinsten in de afgelopen jaren met gecontracteerden daar.

Het blijkt dat jaarlijks ongeveer een op de vijf van de gecontracteerde zorgorganisaties meer dan de norm van 5 procent aan winst maakt. De invoering van een winstnorm verandert dit niet.

Het ontbreekt wethouder Pieter Paul Slikker aan wettelijke regels om op de overschrijding van de norm te handhaven. De norm is wel aanleiding om een goed gesprek te voeren over het herinvesteren van de winst in de zorg. Maar sommige bedrijven ontduiken de norm door schimmige constructies en trucjes te gebruiken. Ook daar kan de wethouder weinig aan doen.

De winstnorm lijkt een losse flodder om zorgcowboys te bestrijden, maar volgens de wethouder is het een extra instrument dat helpt om in combinatie met andere maatregelen de teugels aan te trekken. Desondanks doen de gemeenten nog steeds zaken met zorgcowboys. 'In nood kunnen we niet anders. Anders staat een kind op straat.'

In dit artikel is ook de machteloze strijd te lezen van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd tegen een zorgaanbieder die al sinds 2018 onder vuur ligt. Mesa Zorg richtte veertien bv's en stichtingen op. Door alle geldstromen is de werkelijke winst niet te achterhalen. Volgens de wethouder wordt het voor gemeenten steeds lastiger om grip te krijgen op de financiën van zorgbedrijven.

Drie jaar geleden voerden gemeenten in de regio Den Bosch een winstnorm in voor zorgbedrijven. Zij mogen maximaal 5 procent winst maken, alles daarboven moet in de zorg geïnvesteerd worden. Maar de norm lijkt geen effect te hebben op winsten van zorgaanbieders, blijkt uit onderzoek van Follow the M...

05/02/2025

Het is voor het eerst dat een zorgbemiddelingsbureau zich voor valse diploma's moest verantwoorden voor de rechtbank. En dit levert oprichter Anoire R. van Ann-Zorg een celstraf op van 26 weken. Lees hier het rechtbankverslag en het vonnis.

Een unicum: de eigenaar van een uitzendbureau in de zorg is veroordeeld voor het in bezit hebben van valse papieren. De Rotterdamse rechtbank legde Anoire R. 26 weken celstraf op, omdat hij mensen zonder zorgdiploma aan het werk zette in een instelling voor kwetsbare kinderen.

19/12/2024

Gemeenten kloppen weer aan in Den Haag voor meer geld, onder andere door de hoge jeugdzorgkosten. Ondertussen sluiten ze contracten met jeugdzorgbedrijven die ze eigenlijk niet kennen en waarvan ze niet weten of de kwaliteit op orde is. Terwijl de zorg soms 50.000 euro per maand per kind kan kosten.

In de podcast in onderstaande link blikken collega Klaas den Tek en ik terug op het onderzoek dat we deden in het jeugdzorgdorp Hoenderloo. Een plek die symbool staat voor de rest van het land als het gaat om jeugdzorgverblijf.

Bewoners van het Veluwse dorp trokken bij ons aan de bel door de overlast die de cliënten van de (jeugd)zorgbedrijven veroorzaakten en over de slechte communicatie van de zorgbedrijven. Uit ons onderzoek blijkt dat de afgelopen jaren, na het vertrek van Pluryn, twintig bedrijven neerstreken op het terrein, veelal jeugdzorgbedrijven, maar ook bedrijven die volwassen ex-gevangenen opvangen. Een aantal ervan vertrok al weer snel.

Terwijl gemeenten uit het hele land jongeren naar Hoenderloo sturen voor crisisopvang, omdat er nergens anders plek is, heeft niemand de regie op wat er op het terrein gebeurt.

Een van de bedrijven die we nader onderzochten was D3 wat staat voor Dromen, Durven, Doen. De eigenaar droomde ervan om in de champions league van de jeugdzorg te spelen, maar het bleek dat een dubieus uitzendbureau er de macht over kon nemen. Met als gevolg dat kwetsbare jongeren regelmatig hardhandig naar de grond werden gewerkt. En ze niet de zorg kregen die ze nodig hadden.

Afgelopen week werd bekend dat de inspectie D3 onder verscherpt toezicht heeft gesteld. De inspectie heeft zorgen over 'de verbeterkracht' van het bedrijf.

Luister hier de podcast waarin we meer vertellen over de achtergronden van het onderzoek.

Hoenderloo was decennialang een bekende opvangplek voor jongeren die niet meer thuis konden wonen. Nu staat er een projectontwikkelaar aan het roer die de panden verhuurt aan een samenraapsel van zorgbedrijven. Jongeren wonen samen op het terrein met ex-criminelen, ex-verslaafden, minderjarige vluch...