09/10/2023
ဘာလဲဟ . . . HR နှင့် ဘာဘာညာညာ Goal Setting & CSR
လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ် စီမံခန့်ခွဲမှု အကြောင်းကို ပြောရလျှင် What is Resources? အရင်းအမြစ်ဆိုတာ ဘာလဲ? ဆိုသည့် အကြောင်းအရင်းကို ကနဦး လေ့လာရမည်။ အရင်းအမြစ် ဆိုသည်မှာ - လွယ်လင့်တကူ မှတ်သားရလျှင် 6 M ဟု အတိုကောက် မှတ်ယူထားနိုင်သည်။ ၎င်းတို့သည် -
1. Men
2. Money
3. Materials
4. Methods
5. Measure
6. Management Information တို့ ဖြစ်ပါသည်။
ထိုအထဲတွင် အရေးကြီးဆုံးမှာ Men ဆိုသော လူများက အဓိက ဖြစ်သောကြောင့် Human များကို မည်ကဲ့သို့ စီမံခန့်ခွဲမည်ဟူသော အကြောင်းတရားသည် အရေးပါသော နေရာမှ ပါဝင်လာလျက် ရှိပါသည်။
လူသားအရင်းအမြစ်များကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲသော ပညာရပ်ဖြစ်သောကြောင့် Human Resource Management အကြောင်းကို သေသေချာချာ လေ့လာသင်ယူရမည် ဖြစ်ပါသည်။ လူသားသည် အရင်းအမြစ် အဖြစ် တည်ရှိသည်ဟု ကျနော်တို့ ယူဆချက်အတိုင်း စီမံခန့်ခွဲခြင်း Management ၏ အကြောင်းကိုလည်း ကောင်းစွာ သဘောပေါက် နားလည်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
Management Function ကို ကျေညက်မှ HRM ကို ကောင်းစွာ လုပ်ဆောင်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
အခြေခံကျသော Management Functions များမှာ -
1. Planning
2. Organizing
3. Leading
4. Controlling (P - O - L - C ) တို့ ဖြစ်ပါသည်။ အဆိုပါ အခြေခံကျသော Management Functions များကို Human Resource Management ကို စတင် လေ့လာသူများက အထူး ဂရုထားပြီး လေ့လာရမည်။ ထိုကဲ့သို့ လေ့လာမှသာ Human Resource (လူ့စွမ်းအား အရင်းအမြစ်) ကို သေသေချာချာ စီမံခန့်ခွဲမှု ပြုလုပ်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။
Planning ကို မည်ကဲ့သို့ ပြုလုပ်ကြမလဲ။ အရေးကြီးဆုံး ကိစ္စမှာ Plan ရေးဆွဲခြင်းပင် ဖြစ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်လဲဟု ဆိုရလျှင် Business ဆိုသော စီးပွားရေးတွင် Plan သည် အရေးပါသည်။ Plan ရေးဆွဲရာတွင် Goal ဟူသည့် သတ်မှတ်ချက် ပါဝင်ရမည် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ Goal သည် တိကျခြင်း၊ သေချာခြင်းကို အခြေခံရမည်။ ထိုကဲ့သို့ Goal မျိုးကို သတ်မှတ်ရန် Human Resource Management ကို စတင် လေ့လာနေသော သူများသည် Goal Setting Theory ကို သိရှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။
မည်သည့် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လုပ်ကိုင်ဆောင်ရွက်သည် ဖြစ်ပါစေ အရေးတကြီး ရှိရမည်မှာ Goal ပါရှိသော Plan ဖြစ်ပါသည်။ Plan ဟု ပြောရတွင် မည်ကိုသွားမည် မည်သည်ကို လိုချင်သည်ဟူသော Goal သည် မပါမဖြစ် ရှိရမည် ဖြစ်သည်။ထိုကဲ့သို့ Goal ကို ချမှတ်ရာတွင် Mission နှင့် Cooperated Objectives များကိုပါ ခွဲခြားထားရမည် ဖြစ်ပါသည်။ Mission Complete ဖြစ်စေရန် Mission Statement တစ်ခုထားရှိထားရန်ကို မမေ့မလျော့ လိုအပ်မည် ဖြစ်ပါသည်။
ဆိုလိုသည်မှာ လှေကားထစ်များကဲ့သို့ တစ်ထစ်ခြင်းကို စီမံထားရှိသည့် Objectives များဖြင့် ဖွဲ့စည်းထားသည့် Mission Statement ကို ဆိုလိုပါသည်။ သေချာသည်မှာ Specific ရှိတိုင်းအောင်မြင်မည်ဟူသည့် အယူအဆကို ငြင်းပယ်ရမည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် Specific သည် အထင်ဖြင့်၎င်း၊ ပတ်ဝန်းကျင် သို့မဟုတ် တစ်စုံတစ်ယောက်၏ လွှမ်းမိုးခြင်းကြောင့်၎င်း ချမှတ်ထားမှုသည် `ရေပေါ်အရုပ်ရေး ´သလို ဖြစ်နေမည် ဖြစ်သည်။ Specific ကို ဖြစ်ထွန်းစေရန် အခြေခံ အချက် (၃) ချက်ဖြင့် ဆန်းစစ်ရမည်။
1. Measurable
2. Achievable
3. Realistic ဆိုသော အချက်တို့ ဖြစ်ပါသည်။
Measurable သည် မိမိ ချမှတ်သော Goal သည် တကယ်ကိုဘဲ တိုင်းတာ၍ ရရမည့် Specific ဖြစ်ဖို့လိုအပ်ပါသည်။ ဆိုလိုခြင်းမှာ Mission သည် နောက်ဆုံးရချင်သော Specific ဖြစ်ပြီး Cooperate Objectives များကို Resources များဖြင့် စတင်ချိန်ဆသော အခါတွင် Measurable ဖြစ်သည်၊ မဖြစ်ဘူး ဆိုသော ရလဒ် ထွက်လာလျှင် Mission Complete ဖြစ်စေရန် သေချာပြီ ဖြစ်ပါသည်။ အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် မဖြစ်နိုင်မှုမှ ဖြစ်နိုင်မှုများကို သိရှိသွားသောကြောင့် ဖြစ်ပါသည်။
ထိုအခါမှ မိမိ ရယူနိုင်စွမ်း စတင်နိုင်သော Achievable ကို ခန့်မှန်းလိုက်နိုင်ပြီး Realistic ဖြစ်ခြင်း၊ မဖြစ်ခြင်းကို သုံးသပ် ဆင်ခြင်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။ ဥပမာ ဆိုရလျှင် မိမိသည် ဆေးလိပ် ဖြတ်နေသော သူတစ်ဦး ဖြစ်သည် ဆိုပါက ပထမဦးဆုံး အနေဖြင့် Measurable ဖြစ်နိုင်သည်၊ မဖြစ်နိုင်သည်ကို သဘောပေါက်ရန် ကောင်းစွာ လိုအပ်သည်။ အဘယ်ကြောင့် ဆိုရလျှင် ပထမနေ့သည် Cooperate Objectives များ စတင်သော First Objective ဖြစ်သည်။ထို First Objective ကို Measurable မပြုလုပ်နိုင်လျှင်၊ Achievable မရယူနိုင်လျှင်၊မိမိနှင့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းသည် တကယ်ကို Realistic မဟုတ်လျှင် တကယ့် Mission ဖြစ်သော Specific Goal သည် ပျောက်ဆုံးသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထိုကဲ့သို့ Mission ရှိပြီး SMAR ရှိနေရုံနှင့် မပြီးပြတ်ဘဲ Timely မရှိပါက ဘောလုံးအသင်းနှစ်သင်းသည် ဘောလုံးသမား ၁၁ ယောက်စီ၊ ဒိုင်လူကြီး ၅ ဦးစီ၊ ဂိုး၊ ပရိသတ်နှင့် ဘောလုံးကွင်း အစရှိသည်တို့ ပြည့်စုံသည် မှန်သော်လည်း အချိန်ဟူသော မိနစ် ၉၀၊ နာကျင်အအချိန်ပိုနှင့် အခြားသတ်မှတ် အချိန်ပိုများ မပါဝင်ပါက အဓိပ္ပာယ်ရှိသော ဘောလုံးပွဲ ဖြစ်မည် မဟုတ်ပေ။ သို့ဖြစ်ပါ၍ Goal Setting ကို တည်ဆောက်ပြီး အောင်မြင်မှုကို ဦးတည်သော SMART ကို ပြင်ဆင်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
SMART ကို ပြင်ဆင်ရာတွင် နောက်ထပ် ထပ်မံပြီး စဉ်းစားရမည်မှာ Agreeable ဖြစ်သည်၊ မဖြစ်သည်ဟူသော အချက် ဖြစ်ပါသည်။ နောက်ဆုံး မိမိ ဖြစ်ချင်သော Mission သည် တကယ့် မိမိရချင်သော Goal ဖြစ်ဖို့ လိုအပ်ပါသည်။ သဘောတရားအားဖြင့် ပြောဆိုရလျှင် မြန်မာ့ လက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းနှင့် ဘရာဇီးလက်ရွေးစင်ဘောလုံးအသင်းတို့သည် မပြောကောင်း မဆိုကောင်း `ကမ္ဘာ့ဖလား ဗိုလ်လုပွဲ´ တွင် တွေ့ကြသည် ဆိုပါစို့။နောက်ဆုံးမိနစ် အချိန်ထိ မည်သူမှ ဂိုးမသွင်းနိုင်ဘဲ ရှိနေချိန်တွင် မြန်မာအသင်းက ဂိုးသွင်းလိုက်သည် ဆိုလျှင် ပွဲကြည့်နေသော မိမိ အော်ဟစ်လိုက်သော Goal ဖြစ်နေစေရန် ဖြစ်ပြီး မဟုတ်ပါ ဘရာဇီးက ဂိုးသွင်းလိုက်သော အခါတွင် မိမိရရှိလိုက်သော Goal အခြေအနေမျိုးလား သေချာ စဉ်းစားရမည် ဖြစ်ပါသည်။
ထို့ကြောင့် Goal Setting ကို သေချာ ချိန်ညှိရမည် ဖြစ်ပါသည်။Goal သည် Strategic Goal ဖြစ်စေရမည်။Strategy ဟု ပြောဆိုလိုက်လျှင် -
1. Think
Specific ကို သတ်မှတ်မှုကို ယုတ္တိဗေဒကျကျ ချည်းကပ်သော Measurable / Attainable / Realistic တို့ကို သေချာ စဉ်းစားရမည်။ ပြီးနောက်တွင် သေချာသော Timely ကို စနစ်တကျ တွေးခေါ်သုံးသပ်ရမည်။
2. Plan
စီမံဆောင်ရွက်မှုတွင်လည်း မိမိရွေးချယ်လိုက်သော Specific ဖြစ်သော Mission Complete ဖြစ်စေရန် Cooperate Objectives များကို Do / Don`t Policies များ ချမှတ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
3. Management
စီမံမှုကို ပြုလုပ်ရာတွင် Policies များကို Procedures များဖြင့် အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်မှုကို ယုတ္တိဗေဒရှိသော ချည်းကပ်မှုဖြစ်သည့် Conceptual Thinking ဖြင့် လေ့လာ ဆန်းစစ် သုံးသပ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။ လုပ်ဆောင်နေသော Procedures များနှင့် ထားရှိထားသော Policies များ အမြဲတစေ Audit ပြုလုပ်ပြီး ရရှိလာသော Result / Impact များမှ Study ပြုလုပ်ရမည် ဖြစ်ပါသည်။
Strategy တကျ လုပ်ဆောင်ရာတွင် အောက်ပါအချက် (2) ချက်သည် လွန်စွာ အရေးပါလေသည်။
1. How to Achieve Your Goal
2. How approach Your Goal ကို ` Different Thinking ´ ဖြင့် စဉ်းစားခြင်းသည် Strategy ပင် ဖြစ်ပါသည်။ထိုသို့ စဉ်းစာရာတွင် ရှိထားရမည့် Abilities / ဖြစ်နေရမည့် Motivation / မြင်နေရမည့် Opportunities များကို သိရှိပြီး ရှိအောင် ဖြည့်ဆည်းရမည် ဖြစ်ပါသည်။အဆိုပါ AMO ပြည့်စုံမှ မိမိ Goal သည် Intrinsic ဖြစ်ပေါ်လာသော Goal လား (သို့မဟုတ်) Extrinsic အရ ဖြစ်ပေါ်လာသော Goal လား သိရှိနိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။မိမိ Goal သည် Need Goal `or´ Want Goal `or´ Demand Goal ဖြစ်တည်မှုကို နားလည်လာမည် ဖြစ်သည်။
Goal Setting ကို ကောင်းစွာ နားလည်စွာ ချမှတ်တတ်မှာသာ လက်ရှိနှင့် နောင်လာမည့် ကာလအတွက် ပြင်ဆင်နိုင်မည်။ မဖြစ်နိုင်သော Goal ကို ချမှတ်နေတာလား၊ ဖြစ်နိုင်မှုကို ဦးစားပေးတာလား၊ ကြိုးစားလျှင် ရရှိမည့် အကြောင်းအရာလား၊ စိတ်ကူးသက်သက်လားကို သဘောပေါက်ပါမှ `နွား ဟမ်ဘာဂါ ဝါးသော Goal ´ များကို မချမိဘဲ တကယ့်ကို ကိုက်ညီသော Goal များကို ယုတ္တရှိစွာ တည်ဆောက်လာနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး လုပ်ဆောင်မှုတိုင်းသည် အရာထင်လာလိမ့်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ဒါကြောင့် အဓိပ္ပာယ်ရှိသော Goal များကို Setting ချိန်ညှိပြီး Human Resource Management ၏ Goal ကို ချမှတ်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ရမည်။
သို့မှသာ Planning အပိုင်း ပြီးနောက်တွင် ရှိနေသော Organizing, Leading & Controling အပိုင်းတို့ကို ဆက်လက်ပြီး အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မည် ဖြစ်ပါသည်။ ဆိုလိုသည်မှာ Plan မှာ ရေးဆွဲထားသော Cooperate Objectives များကို တိတိကျကျဖြင့် Assignment ဖြင့် Organizing ကို ပြုလုပ်နိုင်ပြီး သွားချင်သော HR Plan ကို အကောင်အထည်ဖော်နိုင်မည်။ လုပ်ကိုင်မှုတိုင်းကို မည်သည့် အခြေအနေမျိုးမှာမဆို သေသေချာချာ Leading (Driving) လုပ်နိုင်ပြီး Monitoring & Controling ကို ကောင်းစွာ ချမှတ်နိုင်မည် ဖြစ်သည်။
ချမှတ်လိုက်သော Goal သည် Business ၏ Strategy လည်း ဖြစ်ပါသည်။ သို့ဖြစ်ပါ၍ Human Resource Management ကို လေ့လာနေသူများသည် What is Business? နှင့် What is Organization? ဟူသော အကြောင်းကိုလည်း သေသေချာချာ နားလည် သဘောပေါက်ထားရမည်။ Business ဟု ဆိုလိုက်လျှင် Human Resource Management ကို စတင် လေ့လာနေသူများ အနေဖြင့် ပထမဆုံး သိရှိရမည်မှာ Profit (စီးပွားရေး၏ အမြတ်အစွန်း) ဖြစ်ပါသည်။
တစ်ခါတစ်ခါတွင် Profit နှင့် Human Resource Management နှင့် မည်ကဲ့သို့ ဆက်စပ်သနည်း ဟူသော အကြောင်းတရားကို အမြဲမေ့လျော့တတ်ကြသည်။တစ်နည်းဆိုရလျှင် HR ကို နားမလည်ခြင်းဟု ပြောလို့ရပါသည်။ Business တွင် Human Resource Department သည် အဓိက Profit ကို ဖန်တီးပေးနေသည့်ဌာန ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့်ပင် Human Resource Business Partner ဆိုသည့် HRBP အဖြစ် တည်ရှိလာခြင်းလည်း ဖြစ်ပါသည်။
အဘယ်ကြောင့်လဲ . . . မေးခွန်းကို ဖြေရလျှင် Profit ကို ရယူပေးမည့် သူများသည် Business အတွင်းရှိ People များ ဖြစ်ကြပါသည်။ People တို့ ကောင်းမွန်လျှင် Profit သည် တက်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။ ` လူကောင်းမှ မူကောင်းမည် ´ ` မူမည်မျှ ကောင်းကောင်း၊ လူမကောင်းလျှင် ပျက်တတ်သည် ´။ ထို့ကြောင့် Internal Customer များ ဖြစ်ကြသော People တို့အား အလေးထားပြီး တည်ဆောက်ရမည်။ Internal Customer များသည် External Customer များကို ခေါ်ဆောင်ပေးကြသည်။
အရှင်းဆုံး နားလည်ထားရမည်မှာ Profit ကို People (Internal Customer + External Customer) တို့က ယူဆောင်သည်။ ထိုအခါတွင် Planet (Environment) ဖြစ်တည်မှုကို ဖော်ဆောင်နိုင်သဖြင့် Employee Relatins(ER) ကို အကောင်းဆုံး ထောက်ပံ့နိုင်မည်။ ဆိုလိုသည်မှာ Human Resource Management နှင့် CSR သည် တကယ့်ကို ချိတ်ဆက်လျက်ရှိသည်။ ထို့ကြောင့် CSR ကို Human Resource Management ကိုစတင် လေ့လာနေသူများသည် ကောင်းစွာ သိရှိနိုင်ရန် အနည်းငယ်သော CSR အကြောင်းကို ထည့်သွင်း ဖော်ပြပေးလိုက်ပါသည်။
Corporate Social Responsibility (CSR) ကို ကျနော်တို့ လက်ရှိ Organization တော်တော်များများမှာ အသုံးပြုလာကြပါသည်။ CSR ကို အခြားခေါ်ဆိုတာက Corporate Conscience,Corporate Citizenship သို့မဟုတ် Responsible Business လို့လည်း ပြောဆိုကြပါသည်။ CSR ဆိုတာသည် Business Model တစ်ခုတွင် Organization မှ တာဝန်ယူသော ပုံစံတစ်ခုဖြင့် ပေါင်းစပ်ပြီး ပါဝင်ပါသည်။ CSR သည် ငွေကြေး အကျိုစီးပွား (သို့မဟုတ်) အခြား အကျိုးရလဒ် ဖြစ်တည်မှုနှင့်အတူ လိုအပ်နေသော ပတ်ဝန်းကျင်အပေါ် တာဝန်ယူမှု ဖြစ်ပါသည်။
ဒါဆို CSR ကို ဘယ်လို အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ဆိုထားလဲ။ CSR ဆိုတာကရော ဘယ်လိုမျိုးလဲ။ ကျနော်တို့စဉ်းစား ကြည့်ရအောင် CSR သည်
1. Human Right လား
2. Safe Products လား
3. Emvironmental Impact လား
4. Employee Treatment လား
5. Business Ethics လား
6. PR လား
7. Solving Social Problems လား
8. Risk Management လား
9. Sponsorship လား အတွေးပေါင်းများစွာ ထင်မြင်ထားမှုများစွာဖြင့် CSR ကို အဓိပ္ပါယ် ဖွင့်ကြပါသည်။
CSR သည် ဖွင့်ဆိုချက်များစွာနှင့် လုပ်ဆောင်ချက်များစွာဖြင့် လက်ရှိတွင်လည်း ပြုလုပ်နေပါသည်။CSR သည် ဖော်ပြချက်များမှ အခြေခံကျဆုံးအချက်သည် Business Strategy တစ်ခုအဖြစ် လက်ရှိတွင် ကျင့်သုံးနေခြင်းသာ ဖြစ်ပါလိမ့်မည်။ CSR သည် လူအများနဲ့ သူတို့တန်ဖိုးထားသော ပတ်ဝန်းကျင်ကို အထက်ပါ အချက်များနှင့် ၎င်းထက်ပိုပြီး လုပ်ပေးလေ့ရှိသော လုပ်ရပ်များ ဖြစ်ပါသည်။ CSR လုပ်ငန်းစဉ်ကို အောက်ပါအတိုင်း အောင်မြင်အောင် လုပ်ဆောင်လေ့ရှိပါသည်။
1. NGO(Non-Governmental Organization)
2. Scially Responsible Investing(SRI)
3. Others Processes စသော အကြောင်းအရာများဖြင့် အောင်မြင်အောင် ကြိုးပမ်းလေ့ရှိပါသည်။
CSR လုပ်ငန်းစဉ်အတွက် အခြေခံ အကြောင်း(3)ခုရှိပါတယ်။ယင်းတို့သည်ကို မူတည်ပြီး CSR လုပ်ဆောင်လေ့ရှိသည်။
1. People
2. Planet
3. Profit ဟူ၍ CSR လုပ်ငန်းစဉ်ကို လုပ်ကိုင်ပါသည်။
CSR လုပ်ငန်းစဉ်ကိုလည်း Level (3) ခု ထပ်မံခွဲခြားထားပါသည်။၎င်းတို့မှာ
1. Social Obligation
2. Social Responsibility
3. Social Responsiveness တို့ဖြစ်ပါသည်။ထို့ကြောင့် CSR သည် အပြောလွယ်သလောက် ကျယ်ပြန့်သော လုပ်ငန်းစဉ်ဖြစ်ပါသည်။ အထက်ပါ အချက်တို့ကို မူတည်ပြီး CSR ၏ ပုံစံကို တစ်ဖြည်းဖြည်းနှင့် ထိတွေ့ပြီး ခွဲခြားခဲ့ရာ ဤသို့တွေ့ရပါသည်။Ethical Responsibilities, Social Responsibilities, Legal Responsibilities, Economic Responsibilities တို့ကို ခွဲခြား၍ ရပါသည်။ CSR လုပ်ငန်းစဉ် အောင်မြင်ရန် အဓိက ပါဝင်ပတ်သက်သူများမှာ Stakeholder များ ဖြစ်ပါသည်။Stakeholder များကို (3) မျိုး ခွဲခြားနိုင်ပါသည်။
1. Primary - Economic
2. Secondary - Socio Political
3. Tertiary - Powerless ဟု အုပ်စုသုံးခု ခွဲခြမ်းနိုင်ပါသည်။Stakeholder အခန်းကဏ္ဍပံ့ပိုးမှု ရသောအခါ CSR လုပ်ငန်းစဉ်သည် CSP လုပ်ငန်းစဉ် အဖြစ် စတင်သွားသည်။
Corporate Social Performance(CSP) သည် ပါဝင်လုပ်ဆောင်မည့်သူများရဲ့ အခန်းနှင့် လုပ်နိုင်စွမ်းဖြစ်ပါသည်။ CSR အောင်မြင်အောင် CSP ကဏ္ဍသည် အရေုးကြီးဆုံးဖြစ်ပါသည်။ CSP ကို စဉ်းစားရာတွင် Resources ကို စဉ်းစားရမည်။Team Members, Cost, Time, Material & Method စသော Resources တို့သည် CSP မှ အောင်မြင်သော CSR ကို ဖြစ်ထွန်းစေမှာ သေချာပါသည်။ထို့ကြောင့် CSR ၏ main concept သည် Political Economy ပင် ဖြစ်ပါတော့သည်။ ထို့ကြောင့် Human Resource Management ကို လေ့လာနေသူများသည် CSR အကြောင်းကို ထဲထဲဝင်ဝင်ဖြင့် သိရှိထားရမည်။
#အလုပ်အကိုင်ရှာဖွေရေး