01/08/2026
មតិពី ទំព័រ យុត្តិធម៌-JUSTICE“បទល្មើសចរាចរណ៍ និងចំណាត់ការរបស់នគរបាលយុត្តិធម៌”
១-គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលជនល្មើសបើកបុកជនរងគ្រោះបណ្តាលឲ្យស្លាប់ គឺជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ។ ការរត់គេចខ្លួនពីកន្លែងគ្រោះថ្នាក់ ដោយមិនខ្វល់ពីការសង្គ្រោះជនរងគ្រោះ និងក្នុងគោលដៅគេចវេសពីការទទួលខុសត្រូវ គឺជាស្ថានទម្ងន់ និងជាបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌថ្មីមួយទៀត (បទរត់គេចខ្លួន)។
២-ក្រៅពីខុសនឹងច្បាប់ អំពើរបស់ជនល្មើស ត្រូវបានសាធារណជនវាយតម្លៃថាគ្មានសីលធម៌ និងគ្មានការអាណិតអាសូរបន្តិចសោះ។
៣-សាធារណជនតាមបណ្តាញសង្គម ជាមតិពលរដ្ឋស្នើឲ្យមានចំណាត់ការផ្លូវច្បាប់ និងជជែកវែកញែកដោយមានការបារម្ភអំពីយុត្តិធម៌តាមផ្លូវច្បាប់ ភ្ជាប់រឿងវណ្ណ: (ឧកញ៉ា និងកូនឧកញ៉ា)។ បញ្ហាវណ្ណ: និងការយល់ឃើញបែបនេះគឺគ្រោះថ្នាក់ណាស់សម្រាប់សង្គម ហើយមានតែការអនុវត្តច្បាប់តឹងរ៉ឹង និងត្រឹមត្រូវប៉ុណ្ណោះទើបអាចដោះស្រាយ និងរក្សាការជឿទុកចិត្តពីប្រជាពលរដ្ឋ។
៤- ប្រជាពលរដ្ឋ និងសាធារណជនតាមបណ្តាញសង្គមបង្ហាញការខកចិត្ត ក្រោយពីមានការបង្ហោះរូបប៉ុន្មានសន្លឹក។ រូបភាពនិយាយ និងពន្យល់ថា : ជនល្មើសជាអ្នកមានទ្រព្យ ត្រូវបាននាំទៅបន្ទប់ធ្វើការរបស់មន្ត្រី, មិនមែនបន្ទប់ស្តាប់ចម្លើយ, ការស្តាប់ចម្លើយរឿងបទល្មើស ប្រែទៅជារឿងណែនាំ និងអប់រំរឿងចរាចរណ៍ រឿងបុករត់ និងរឿងហិង្សាទៅវិញ។ គោលដៅប្រជាជនមិនមែនចង់ដឹងអំពីច្បាប់នោះទេ គឺការអនុវត្តច្បាប់ដែលត្រឹមត្រូវ។ គ្រប់ជនល្មើស គប្បីអនុវត្តនីតិវិធីព្រហ្មទណ្ឌដូចគ្នា និងទទួលបានសិទ្ធិដូចគ្នា មិនថាជាកូនឧកញ៉ា ឬពលរដ្ឋធម្មតានោះទេ។ “ការអនុវត្តច្បាប់របស់នគរបាលមិនគប្បីមានស្តង់ដារខុសគ្នា សូម្បីកន្លែងស្តាប់ចម្លើយនោះទេ, ការជឿជាក់លើរឿងយុត្តិធម៌ មិនមែនតែរឿងតុលាការមួយមុខនោះទេ គឺចំណាត់ការគ្រប់តួអង្គពាក់ព័ន្ធ។ ករណីនេះជាឧទាហរណ៍ស្រាប់បង្ហាញថា ពលរដ្ឋបន្តមិនជឿទុកចិត្ត”។
៥-ការតាមដានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ គឺជារឿងល្អ និងជាការស្ថាបនាតាមដានក្នុងសង្គមនីតិរដ្ឋ។ ពលរដ្ឋចាប់ផ្តើមសកម្ម រដ្ឋនឹងកាន់តែតម្លាភាព និងឆ្ពោះទៅមុខ។ ព្យាយាមកែលម្អ និងបន្តអនុវត្តច្បាប់ឲ្យបានត្រឹមត្រូវ។ ពលរដ្ឋមិនចង់បានការបកស្រាយ មិនចង់បានរូបភាពឲ្យសមចិត្ត ឬរូបភាពដាក់ខ្នោះនោះទេ គាត់ចង់បានតួអង្គអនុវត្តច្បាប់ អនុវត្តតួនាទីពិតប្រាកដ ទោះជាគ្មានការតាមដានពីពលរដ្ឋក៏ដោយ។
៦-ផ្តើមពីរឿងនេះ គឺបង្ហាញថា “យុត្តិធម៌ជាបញ្ហាគ្រប់អង្គភាព គ្រប់ស្ថាប័ន មិនមែនតែរឿងវិស័យតុលាការមួយមុខនោះទេ។ រឿងណាដែលមិនត្រឹមត្រូវ គឺពលរដ្ឋខ្មែរនឹងនិយាយថាអយុត្តិធម៌។ យុត្តិធម៌ ត្រូវការ ការអនុវត្តច្បាប់ដោយស្មោះត្រង់ ដោយត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់”
